YANGIN İHBAR SİSTEMİ GENEL SİSTEM ÖZELLİKLERİ
                Yangın alarm sisteminde, kontrol paneli ile detektörler, butonlar ve saha kontrol modülleri arasındaki karşılıklı iletişim, bir protokol çerçevesinde sayısal olarak yapılmalıdır ve iletişim sırasında bir hataya meydan vermemek için veri paketleri, bozulmaya karşı sürekli kontrol edilmelidir. Veride bozulmaya yol açmamak ve olası hataları minimuma indirmek için tesisat, PVC boru içerisinde plastik kılıflı ve plastik izoleli en az 2x1,5+1,5 JY(st)Y ekranlı iletkenleri havi hususi yangın kablolarıyla sıva altından veya uygun ölçüde kablo kanalı içerisinde sıva üstü yapılmalıdır. Rutubetli yerlerde tesisat etanş malzeme ile sıva üstünden yapılmalıdır.
• Yangın alarm sisteminin beslemesi, sadece yangın alarm sistemini besleyen bir otomatik sigorta üzerinden ve sistemin kurulacağı tesiste mevcut olan kesintisiz güç kaynağından yapılmalıdır
• Sesli ve ışıklı uyarı cihazların hatları PVC boru veya uygun ölçüde plastik kablo kanalı içerisinde plastik izoleli, en az 2x 2,5 mm² kesitinde iletkenlerle yapılmalıdır. Rutubetli yerlerde tesisat etanş malzeme ile sıva üstünden yapılmalıdır.
• Kontrol cihazlarının veya detektörlerin adreslemesi, mutlaka belli bir sıra izlemek zorunda olunmadan yapılabilmelidir
• Sistemin iletişim protokolü, sadece o günkü teknoloji düzeyi ile sınırlandırılmış olmamalı, üretici firmanın daha ilerdeki yıllarda çıkması muhtemel değişik tipteki cihazlarla da uyum sağlayabilmelidir. İletişim protokolu, sistemin işleyişinde aksaklığa yol açabilecek mükerrer adreslemeyi tespit edebilmelidir.
• Sistemde olabilecek kısa devre sorunlarının, sistemin tümünü devre dışı kalmasını önleyecek kısa devre izolatörleri yardımıyla önüne geçilebilmeli ve kısa devre sorunu kolay bir şekilde tespit edilebilmelidir.
• Sistemdeki detektörler, o andaki çevre şartlarına bağlı olan akıllı analog değerlerini sayısala çevirerek sürekli panele aktarmalıdır. Böylece panelin başından ayrılmadan, mahallerin duman veya sıcaklık gibi durumları hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olunmalıdır.

13.1 ANALOG ADRESLİ YANGIN ALARM SANTRALİ

• Akıllı analog adresli yangın alarm santralı, akıllı analog adreslenebilir duman , sıcaklık, ışın tipi duman, patlayıcı gaz, karbonmonoksit detektörleri, adreslenebilir dahili ve harici tip yangın ihbar butonları, saha kontrol modülleri, kısa devre izolatörleri, dahili ve harici sesli alarm cihazlarının bağlantısına uygun olmalıdır.
• Santralın bir çevrimine en az 127 normal adres bağlanabilmelidir. Detektör, buton ve saha kontrol modüllerine bir adres verilebilmelidir. Çevrim kabloları üzerinde oluşacak kısa devre durumlarını önleyecek kısa devre izolatörleri ise herhangi bir adres taşımamalıdır.
• Sisteme, enerjisini çevrim hattından alan ve adreslenebilir sirenler bağlanabilmelidir. Bir çevrim hattına en az 10 adet çevrimden beslemeli siren bağlantısı yapılabilmelidir.
• Çevrimde bulunan cihazlar (detektörler, butonlar, saha kontrol modülleri) kesinlikle birbirlerini etkilememelidir. Birinin arızalanması veya sökülmesinden diğer cihazların çalışması etkilenmemelidir.
• Sistemin kapasitesi, 2 veya 4 çevrimli olabilmelidir. Bu çevrimler arasında fiziksel bir bağ bulunmasına gerek yoktur. Fakat cihazların otomasyonunun yapılması sırasında cihazın bulunduğu çevrim dışındaki çevrimlerdeki cihazlarda otomasyona katılabilmelidir.
• Santral 48 tanımlanabilir bölgeye sahip olmalıdır. Tüm bölgesel yangın lambalarının yanlarında hangi yangın bölgesine ait olduklarını gösteren mahal numaraları bulunmalıdır.
• Yangın alarm santralı kendi başına çalışabildiği gibi büyük dağıtılmış sistemlerde RS485 haberleşme portu sayesinde en az 32 adet akıllı analog adresli yangın alarm santralı network sistemi ile birbirine bağlanabilmelidir. Bu şekilde çalışan sistemde, herhangi bir arıza oluştuğunda sistemin komple çökmesi engellenmiş olmalıdır. Ayrıca sistemin aynı anda birden fazla yerden izlenmesi yapılabilmeli ve genel alarm, hata gibi olayların kontrolü mümkün olabilmelidir.
• Santral tamamen mikroişlemci kontrollü olmalı ve dahili veya harici donanımında olabilecek her türlü hatayı LCD ekranında gösterebilmelidir. Yangın alarm santralında genel yangın alarm ve arıza lambası her yangın bölgesi için ayrı alarm lambaları, en az 2x40 karakterli aydınlatılmış alfanumerik gösterge ve lokal sesli uyarı cihazı bulunmalıdır.
• Kullanım rahatlığı ve anlaşılır bilgilenme için santral menüsü ve santral yazılımı kesinlikle TÜRKÇE olmalıdır. Aynı santral üzerinden İngilizce menü ve yazılım da seçilebilmelidir.
• Kullanım rahatlığı ve anlaşılır bilgilenme için sistem konfigirasyonu sağlayan PC yazılımı kesinlikle TÜRKÇE olmalıdır. Ayrıca İngilizce yazılım seçeneği de olmalıdır.
• Algılama ve alarm cihazlarına giden tüm kablolar ve uzak kontrol ve denetim merkezlerine iletişim maksadıyla kullanılan tüm hatları kopukluk, kısa devre ve toprak kaçağı gibi arızalara karşı sürekli olarak denetim altında tutulmalıdır.
• Cihazların adreslerini, mahal isimlerini, sebep/sonuç programlarını ve son 1000 olağanüstü olayı EEPROM hafızasında tutulmalı ve sistemin enerjisinin kesik olması durumunda bile hafızada saklanan olay kayıtları 2 yıl boyunca tutulmalıdır. Program önceden yapılıp santrale bilgisayarın haberleşme portu üzerinden kolayca aktarılabilmelidir. Santralın programı, santralde olabilecek muhtemel arızalar karşısında önlem olarak herhangi bir bilgisayar disketinde yedek alınabilmelidir. Programda yapılmak istenen değişiklikler, tüm programı yeniden yazmaya gerek kalmadan kolayca yapılabilmelidir.
• Sistem harici bir yazıcı bağlantısına izin vermeli, tüm olay kayıtları bu yazıcıdan yazdırılabilmelidir.
• Yangın alarm santralının mikroişlemcisi, detektörlerden gelen alarm sinyallerini son kez değerlendirmeli ve onaylamalıdır; önce operatöre sonra çevreye, alarm organizasyonu çerçevesinde kademeli olarak yazılı, sesli ve ışıklı alarm halinde duyurmalıdır. Kontrol ve sinyalizasyonu gerçekleştirmeli ve operatörün müdahalesi doğrultusunda gerekenleri yerine getirmelidir.
• Sistem; çevrim hatlarını, yazılımsal bölgeleri ve adresleri devre dışı bırakabilmeli ve tekrar devreye alabilmelidir.
• Özel şifre sayesinde ilgili personelin dışında santrale gereksiz müdahalelerin yapılmasına engel olunmalıdır.
• Santral da standart olarak en az 4 adet programlanabilir sesli alarm çıkışı ve itfaiye ye ya da uzaktaki bir yangın mücadele merkezine ya da bir gözlem istasyonuna sinyalizasyon için özel, denetlenen, alarm ve arıza çıkışları bulunmalıdır.
• Santrale tekrarlayıcı paneller bağlanabilmeli ve tekrarlayıcı panel ile ana santral arasındaki haberleşme hattının uzunluğu en az 500m olmalıdır.
• Ana beslemenin kesilmesi durumunda yangın alarm sistemi, algılama fonksiyonlarını en az 24 saat yerine getirebilecek ve bu sürenin sonunda tüm alarm verme, kontrol ve haberleşme fonksiyonlarını en az 30 dakika süre ile yerine getirebilecek şekilde tam kapalı, sızdırmaz tip, bakım gerektirmeyen akümülatörler ile teçhiz edilmelidir. Santralın topraklanması bağımsız olarak 10 ohm’dan küçük olacak şekilde yapılmalıdır.
• Akıllı analog adresli yangın alarm santralı, TS EN54-2 ve TS EN54-4 uygun ve ISO 9001 kalite güvence belgesine sahip üretici firma mamulü olacaktır.

13.2 DİZ ÜSTÜ BİLGİSAYAR

• Çift Çekirdek işlemcili olacak
• En az 1 GB DDR2 RAM olacak
• En az 256 MB Ekran Kartı bulunacak
• DVD yazıcı (DVD RW) bulunacak
• En az 120 GB Harddisk bulunacaktır

13.3 AKILLI ANALOG ADRESLİ OPTİK DUMAN DEDEKTÖRÜ

• Akıllı analog adresli optik duman detektörü mikroişlemci kontrollü olmalıdır. Detektör 0.5 mikron ile 10 mikron arasındaki büyüklüklerdeki duman partiküllerine duyarlı olmalıdır. Özellikle tüterek yavaş gelişen dumana çok hızlı cevap vermelidir. Detektör ışık saçma prensibiyle çalışan bir fotoelektrik duman hücresine sahip olmalıdır.
• Isı, nem ve kirlilik gibi çevresel etkiler algılama kabiliyetine engel olmamalıdır. Bakım sırasında detektörün algılama yaptığı yeri koruyan kafes çıkarılabilmeli ve rahatça temizlenebilmelidir. Hücresi değiştirilebilir olmalıdır.
• Akıllı analog adresli optik duman detektörü, TS EN54-7 ‘e uygun ve ISO 9001 kalite güvence belgesine sahip üretici firma mamulü olacaktır.

13.4 AKILLI ANALOG ADRESLİ KOMBİNE SICAKLIK DEDEKTÖRÜ

• Sabit sıcaklık dedektörü ve sıcaklık artış hızı dedektörü olarak çalışabilmeli,
• Ortam sıcaklığının 600C ye gelmesiyle veya sıcaklığın 60 saniyede 300C artmasıyla çalışacak
• Akıllı analog adresli detektörler mikroişlemci kontrollü olmalıdır.
• Alarm durumunda hızlı bir şekilde elektronik kesme (interrupt) üreterek yangın alarm santralına sinyal gönderebilmelidir. Sinyaller, detektörden santrale elektronik kesme (interrupt) oluşturularak verilmelidir
• Akıllı analog adresli detektörler, sistemdeki yangın alarm santralının iletişim protokolüne uyumlu olmalıdır. Santral ile detektörler arasındaki iletişim kesinlikle elektriksel çevre kirliliğinden etkilenmemelidir.
• Akıllı analog adresli detektörler dijital elektronik devre SMD (yüzey montaj araçları) tekniğine sahip elemanlarından oluşmalıdır ve elektromanyetik etkilere karşı korunmalıdır
• Akıllı analog adresli detektörlerin, sistem devreye alınması sırasında adresleme seçenekleri olmalı, fabrika çıkışlı adresli olmamalıdır.
• Akıllı analog adresli detektörler, ortam şartlarından etkilenmemesi için yazılımsal olarak adreslenmelidir
• Bir detektörün soketinden sökülmesi sistemin çalışmasını etkilemeyecektir. Sokette ayrıca paralel ihbar lambası için çıkış kontakları olmalıdır
• Detektör hatalı montaj ve ters bağlantı nedeni ile zarar görmemelidir.

13.5 ANALOG ADRESLİ SİSTEM YANGIN ALARM BUTONU

• İlk konuma getirme düzenekli olacak (resetable)
• -25 0C ile +55 0C arasında ki sıcaklıklarda çalışabilecek
• Akıllı analog adresli yangın alarm butonu mikroişlemci kontrollü olmalıdır.Sistemde manuel ikaz elemanı olarak çalışmalıdır. Sıva üstü ve sıva altı montaja uygun olmalıdır.
• Akıllı analog adresli yangın ihbar butonları, üzerilerindeki plastik film kaplı cam kırılarak aktive edilmelidir. Cam kırıldığında normalde cama dayalı duran bir mikro anahtar serbest hale gelerek konum değiştirmeli ve yeni bir cam takılıncaya kadar bu durumda kalmalıdır. Camı kırıldığında insan eline zarar vermemelidir.
• Akıllı analog adresli yangın ihbar butonu üzerinde en az 1 adet ışıklı gösterge bulunmalıdır. Akıllı analog adresli yangın alarm santralı ile haberleştiğinde üzerindeki ışıklı gösterge yanıp sönmeli, butona basıldığında ise sürekli olarak yanmalıdır. Üzerinde “FIRE” ve “YANGIN” yazısı yazmalıdır. Nereye basılması gerektiğini belirten “break glass” “camı kırın” ve “press here” “buraya basın” yazıları cam üzerinde bulunmalıdır.
• Akıllı analog adresli yangın ihbar butonu bir test anahtarı vasıtasıyla camları kırılmadan
• da test edilebilmelidir.
13.6 ELEKTRONİK SİREN

• Binanın en sağır noktasından 75 dB ses şiddetiyle duyulabilir nitelikte olacak
• -25 0C ile +55 0C arasında ki sıcaklıklarda çalışabilecek
• Dahili elektronik yangın ihbar sireni gövdesi sağlam , ısıya dayanıklı kırmızı renkte ve estetik görünüşlü olmalıdır.

                                 Örnek Yangın Algılama Teknik Şartnamesi
Yangın alarm sistemi yangın alarmı durumunda alarm veren mahalli bölge bazında gösteren Konvansiyonel tip seçilmiştir.

Sistem fabrikanın tüm bölümlerini gözetleyecek ve ilerde sisteme yapılabilecek ilaveleri kabul edecek kapasitede seçilecektir.

Yangın Alarm sistemi paneli fabrikanın çeşitli yerlerine dağılmış olan dedektör ve butonlardan gelen sinyalleri değerlendirecek ve alarm durumunda sesli ve ışıklı alarm cihazlarını aktif hale getirecektir. Panel kablo devrelerinde oluşacak açık ve kısa devre arızalarını ekranında arıza olarak bildirecektir.

Yangın alarm sistemi kablolamasın da 1x2x0.8+0.8 JY(st)Y tip kablo kullanılacaktır.

Ekli projeler , sistemde kullanılan yangın dedektörlerinin , yangın alarm butonlarının , elektronik korna veya flaşörlerin , ve yangın alarm kontrol panellerinin yerleşimini göstermektedir.

Her cihazın pozisyonu , bulunduğu alanı en iyi koruyacak şekilde dizayn edilmiştir. Dizayn yapılırken bilinen uluslararası NFPA (National Fire Protection Association ) ve BS (British Standarts ) ve EN54 standartlarının tavsiyelerinden azami ölçüde yararlanılmış olacaktır.

2.0 KONVANSİYONEL TİP YANGIN DEDEKTORLERİ ve BUTONLAR:

2.1 GENEL

Konvansiyonel tip yangın dedektörleri ve butonlar aynı zon bağlantısı içersinde bir arada kullanılabilmelidir. Binadaki çeşitli elektrikli cihazların neden olacağı elektriksel gürültülere (noise) karşı üst seviyede koruma sağlayacak önlemler otomatik yangın dedektörleri içinde alınmış olmalıdır.

Konvansiyonel tip yangın dedektörleri tümü elektriksel ve mekanik olarak değiştirilebilir yapıda ve ortak bir dedektör altlığına sahip olmalıdır.

Konvansiyonel dedektörler aşağıdaki tipleri içermelidir.

- Optik Duman Dedektörü
- Isı Dedektörü
- Multisensör (Optik Duman+Isı) Dedektörü

2.2 KONVANSİYONEL TİP OPTİK DUMAN DEDEKTÖRÜ :

Optik Duman dedektörü duman çıkaran alevi ve için için yanan ateşi aynı hassasiyet ve hızda algılayacak özellikte olacaktır.

Optik duman dedektörü pulsed bir ışık kaynağının temiz havadaki seviyesine kalibre edilmiş olan hassas bir fotosele sahip olmalıdır. Cihazın içine dumanın girmesi ile fotosel daha çok ışık almalı ve alarm durumuna geçmelidir.

Dedektör üzerinde alarm durumunu gösterir bir LED bulunmalıdır. Gerekirse taban paralel ihbar LED bağlantısına uygun olmalıdır.

Cihaz tamamen elektronik yapıda olup hareketli parça içermemelidir. Tavana montaj esnasında zarar görmemesi için taban elektronik parça içermemelidir.

Dedektör periyodik bakım sırasında temizlenmeye izin verecek şekilde , sökülebilen parçalardan oluşacaktır.

2.3 KONVANSİYONEL TİP ISI DEDEKTÖRÜ

Isı dedektörü 20-90 ‘C aralığındaki sıcaklık değerlerinin üzerinde lineer tepki gösteren elektronik termik bir algılama devresine sahip olmalıdır.

Dedektör üzerinde alarm durumunu gösterir bir LED bulunmalıdır. Gerekirse taban paralel ihbar LED bağlantısına uygun olmalıdır.

Cihaz tamamen elektronik yapıda olup hareketli parça içermemelidir. Tavana montaj esnasında zarar görmemesi için taban elektronik parça içermemelidir.

Dedektör periyodik bakım sırasında temizlenmeye izin verecek şekilde , sökülebilen parçalardan oluşacaktır.

2.4 KONVANSİYONEL TİP MULTISENSOR DEDEKTOR ( OPTIK DUMA+ISI)

Dedektör Optik duman ve Isı dedektörünün birleşiminden oluşacaktır.

Dedektör üzerinde alarm durumunu gösterir bir LED bulunmalıdır. Gerekirse taban paralel ihbar LED bağlantısına uygun olmalıdır.

Cihaz tamamen elektronik yapıda olup hareketli parça içermemelidir. Tavana montaj esnasında zarar görmemesi için taban elektronik parça içermemelidir.

Dedektör periyodik bakım sırasında temizlenmeye izin verecek şekilde , sökülebilen parçalardan oluşacaktır.

2.5 KONVANSİYONEL TİP YANGIN ALARM BUTONU

Camın elle bastırılarak kırılması yöntemi ile çalışacaktır. Butonlar öncelikli alarm verme özelliğine sahip olmalıdır. Kırmızı renkli olacaktır. Dedektör zon hattına bağlanabilmelidir.

Butonun ön tarafında şeffaf renkli koruma kapağı bulunacaktır.

Buton test anahtarı ile camı kırılmadan test edilebilmelidir.

2.6 BEAM DEDEKTORLERI

Dedektör kontrol ünitesi , Verici (transmitter) ve Alıcı(receiver) ünitelerinden oluşacaktır.

Dedektör 10-100 m algılama mesafesine sahip olmalıdır.

Dedektör her iki yanda 7 m , toplam 14 metre yanal koruma alanına sahip olmalıdır.

Dedektörler birlikte verilen test kartları ile test edilebilmelidir.

3.0 ELEKTRONİK KORNA

Elektronik yapıda , harici kullanıma uygun , kırmızı renkli , sert plastik gövdeli ve nominal çalışma voltajı 24 VDC olmalıdır.

4.0 KONVANSİYONEL TİP YANGIN ALARM KONTROL PANELİ

Panel Modüler yapıda olacaktır.

Kontrol paneli kendi iç devrelerini izleyecek ve arıza durumunda sesli ve ışıklı ikaz verecektir.

Kontrol paneli yüke uygun ve yeterli ampersaat’te seçilecek bakımsız tip akülerini şarj edebilecek bir güç kaynağına sahip olmalıdır. Kontrol paneli 220 VAC 50 Hz şebekeden beslenecektir. Elektrik kesilmelerinde sistemi 24 saat süreyle besleyecek aküler kontrol paneli ile birlikte temin edilecektir.

Yangın alarm kontrol paneli , binadaki her bir yangın ihbar cihazından gelen bilginin gösterimini sağlamalıdır. Kontrol paneli, üzerindebulunan zon LED tablosu ile yangının çıktığı bölgeyi göstermelidir. Zon tanımları panel üzerine yazılmalıdır.

Panel üzerinde bulanan tuşlar ile , panel kontrol edilebilmeli ve program fonksiyonları yerine getirilebilmelidir

Kontrol panelleri 24 saat görevli bulunan danışmaya veya güvenliğe konulmalıdır.

Kontrol paneli 8,16,32 zon bağlantı kapasitelerine sahip olmalıdır. Her zona 20 adet dedektör veya buton bağlanabilmelidir.

Kontrol paneli ile algılama elemanları arasındaki iletişim iki damarlı kablo ile yapılacaktır.

Gelecekte sistemin genişletilmesi durumunda dedektör hattına her noktasından dedektör eklenmesi mümkün olmalıdır.