Büyüklerimiz dikkat edin üç şey varki ihmale gelmez demiştir. Şayet ihmalkar davranırsanız faturası ağır olabilir diye yıllar önce uyarmışlar.Bunlar borç, hastalık ve yangındır.Bunları hafife alan insanların akıbetinin genelde üzücü olduğunu hepimiz görmekteyiz.Bilgi eksikliği nedeniyle üzücü olayların yaşanmaması için  yangın söndürme cihazlarından bahsetmek yararlı olacaktır.

            Yangın deyince aklımıza  ilk gelen şey yangın söndürme cihazlarıdır. .Çevremize baktığımızda, Yangın söndürme cihazlarıyla ilgili üç grup görüyoruz.

1.                    grup : Aldığı eğitim nedeniyle önemine inandığı veya bir yangında kendisinin, çevresindeki bir yakının zarar gördüğü ya da yangın söndürme  cihazı nedeniyle en az zararla kurtulduğunu gördüğü için  bulunduruyor. Sürekli periyodik kontrolünü yapıyor ve  cihazın doğru kullanımını biliyor.Her fırsatta çevresindeki insanları bu noktada bilgilendirmeye ve ilgilendirmeye çalışıyor.

2.                   grup : Resmi veya özel kurumlarda denetimlerde sorulduğu veya aldığı araçla geldiği, işyeri ruhsatı alırken, ihaleye girerken istendiği için bulunduruyor. Hiç denemediği için, kullanımını doğru dürüst bilinmiyor, cihazın boş veya dolu olması fark etmiyor. İstenmesini, boşa masraf olarak görüyor.

3.                   grup  : Bilgi eksikliği nedeniyle bulundurmuyor. Fakat yangın söndürme cihazı bulundurduğunda ve doğru kullanımını bildiğinde ihtiyaç halinde kendisine ve çevresine neler kazandırabileceği hayatın içinden örneklerle kendisine anlatıldığında derhal bulundurmaya çalışıyor.

 Bu bağlamda ‘’ yangınlar için küçük küçük masraf yapmaktan çekinmeyiniz.Zira büyük büyük gemileri küçük küçük delikler batırır’’ diyen filozoftan hareketle bu işin mutlaka ciddiye alınması herkesin yararına olacaktır.

Bu nedenle ;

   *   Resmi işlerimizde istendiği için yıllar önce bir defa alınmış,  depoya atılmış ve belki soran olur düşüncesiyle göstermelik olarak bulundurulan, kullanım dışı olan, dolu veya boş olduğu bilinmeyen  yangın söndürme cihazı bulundurmaktan kesinlikle kaçınılmalıdır.

   *Yönetici ve  Amir konumunda bulunan yetkililer bu işi küçümsemeyerek ara sıra da olsa gittikleri yerlerde yangın söndürme cihazlarına bakmaları çok faydalı olacaktır.Zira   ‘’ ön tekerleği, arka tekerlek takip eder veya telkinden çok, temsil önemlidir ’’  diye güzel bir atasözümüz var.

   * Fiziksel olarak mevcut bulunan yangın söndürme cihazları, ihtiyaç halinde kullanılmak üzere daima  fonksiyonel olarak  kullanılabilir durumda olmalıdır.Bu noktada öncelikle  resmi kurumlar ve araçlar örnek olmalıdır.

   * Evlerimizde, iş yerlerimizde, apartmanlarımızda ortak alanlarda kullanımını bilmek şartıyla, mutlaka yangın söndürme cihazı bulundurulmalıdır.

    * İnsanları bilinçlendirmek ve toplumda olumlu kamuoyu oluşturmak için resmi kurumların ve okulların  yanı sıra , mahalle bazında muhtar  ve cami imamlarımızın da katkıları sağlanarak,  örnek yangın tatbikatları yapılabilir. Yazılı ve görsel basında yapılan bu faaliyetlerin işlenmesi ayrıca olumlu katkı sağlayacaktır. 

‘’ öğrenmenin üç kaynağı vardır, bunlardan bir tanesi de çok gezmek ve çok görmektir’’ demiş büyüklerimiz.O halde olası afetlere,yangınlara tedbir olarak sadece bakan değil, gören gözlerimiz olmalıdır.

       YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARI HAKKINDA ÖNEMLİ BİLGİLER

1.        Piyasada genelde kuru kimyevi tozlu (açık alan yangınlarına yönelik) veya karbondioksitli (B ve C sınıfı “sıvı ve gaz”  yangınlarına yönelik) yangın söndürme cihazı kullanılmaktadır.Konunun önemine binaen her kademede gereken hassasiyet titizlikle gösterilip; terettüt edilen hususlarda sivil savunma  personelinden / itfaiye görevlilerinden yardım talep edilmelidir.

2.      Yangın söndürme cihazların üzerinde firma etiketinin dışında, ikinci bir kontrol kartı daha bulunmalıdır.(Bu kartta, YSC cinsi, gaz ve dolu ağırlıkları, doldurulduğu tarih, bulunacağı yer, sorumlu şahıs, aylık kontrol tarihi ve imza  sutunu olmalı )

3.      TSE dışı olup; dolumu yasak olan eski cihazlar doluma verilmemeli, bunları doldurmak isteyen firmalar yetkililere bildirilmelidir.

4.      Cihazların dolumu yaptırılacağı zaman firmalar araştırılmalı, yetki belgesi ve firma temsilcisinin kimlik kartı fotokopisi (gerekirse) alınmalıdır.

Not: Kuru kimyevi tozlu cihazların yangında veya tatbikatta kullanıldığında içinden; mermer, tebeşir, kireç tozunun çıktığını – karbondioksitli cihazların içine ucuz deterjan doldurulduğunu basından okuyoruz veya katıldığımız seminerlerde duyuyoruz.Bu noktada en güzeli  cihazların içinden rast gele bir tanesinin sondaj usulü seçilerek denemesidir. Tereddüt edildiğinde veya ihtiyaç duyulduğunda Sivil Savunma , İtfaiye ,Sanayi ve Ticaret teşkilatlarından yardım istenmelidir.

KARBONDİOKSİT (CO2) Lİ YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARI

SÖNDÜRME ÖZELLİKLERİ

                B ve C sınıfı kaynaklı yangınlar da kullanılacak CO2 yanıcı olmayıp kimyevi maddelerle pek kolay birleşmez. Gaz halinde olduğu için ateşin üzerine kolayca dağılarak yanıcı maddenin üzerini kaplar.

            Yanıcı madde üzerine kendi tazyiki ile püskürür,elektriği iletmez ,yalıtkandır.

            Normal şartlar altında gaz halinde bulunan CO2 ,soğutmak ve basınç altına alınmak suretiyle   sıvı hatta katı  hale getirilebilir.

            Yüksek basınca dayanıklı tüpler içinde saklanan  CO2 ,genellikle tüpün içinde iken sıvı hale gelir.Ancak tüpte dışarıya çıkarken gaz haline dönüşür.

            CO2     31, 8 derece nin  üzerinde bir sıcaklıkta korunursa hangi basınç altında tutulursa tutulsun sıvı hale getirilemez

            Bir başka deyişle yangın söndürme işlerinde kullanılan tüplerdeki CO2 sıvı haldedir.

            Belirli bir zaman dilimi içinde sıcak bir yerde bırakılıp ısısı 31,8 derece  nin üzerine çıkacak olursa tüp içindeki sıvı  ani,den gaz haline dönüşecektir.Öyle ise tüpler aşırı ısıdan uzak yerlerde  bulundurulmalı ,muhafaza edilmelidir.

            Yangı Söndürme Cihazları ile Karbondioksit,bir ateşe doğru püskürtülecek   olursa ,aniden sıvı halden gaz haline geçeceği için   soğur. Ya kar taneleri  ya da beyaz bir bulut gibi görünerek  havadan  da ağır bir buçuk defa ağır  olduğu için yangının üstünü kaplar ve hava ile yangının ilgisini keserek ateşi boğar

            Karbondioksit (CO2)   zehirli bir gaz olduğundan havada % 9’un üzerine yükselmesi boğulmaları  % 20  ‘ye  yükselmesi  ölümlere neden ola bilir. Kapalı yerlerde ki yangınlarda Karbondioksit işlendiği zaman bu özelliğinden dolayı tehlike oluşturur.

            Kapalı yer yangınlarında yangının söndürüle bilmesi   için  yanıcı maddenin  cinsine göre kapalı hacmin yeterli oranda karbondioksit gazı ile doldurulması gerekir.(benzin ve gaz yağı gibi sıvı yangınlarında kapalı hacmin  % 28’i benzen ve benzol için kapalı hacmin   % 33’nü karbondioksit gazı ile doldurmak gerekir.

         Karbondioksitin söndürme özelliği  yanıcı maddenin üzerinden havayı kovarak,yani   oksijensiz bırakarak  yangını  boğma yolu ile söndürmektir.

‘’ unutmayalım,

 firmaların sorumluluğu kadar, biz kullanıcılarında  önemli görevleri vardır ! ‘’

5.      Cihazlar dolum için firmaya teslim edilirken kesinlikle boşaltılıp, o şekilde tutanakla teslim edilmelidir.(Bu şekilde, etiket değiştirilip doldurulmadan gelme riski önlenmiş olur)

6.      Cihazlar dolum için firma yetkililerine teslim edilirken yerine yangın güvenliği için, yeterli miktarda emanet cihaz alınmalıdır.

7.      Cihazlara kesinlikle standartalara uygun toz kullanılmalı Cihazların üzerine firmaların yapıştırdığı etiketteki dolum tarihi ile  son kullanma tarihine dikkat edilmelidir.

 Önemli not : Yangın söndürme cihazlarının periyodik kontrolleri usulüne uygun yapılarak, güneşten ve nemden uzak tutmak şartıyla, iki yıldan daha uzun ömürlü olması sağlanabilir. (ayrıntı en yakın sivil savunma veya itfaiye personelinden öğrenilebilir)

8.       Cihazlar yapılan sözleşmede de belirtilmek kaydıyla   miadı  süresince garanti kapsamında olup;  ek ücret talep edilmeden altı aylık periyodik kontrollerinin firma tarafından yapılacağı hususu cihazlar alınırken veya doluma verilirken belirtilmelidir.(Bu süre içerisinde cihazların arızalanması veya boşalması durumunda ilgili firmalar ücretsiz olarak gerekeni yapacaktır)

9.      Kuru kimyevi tozlu cihazların zeminden 90 cm yüksekliğe monte edilmesi gerekip; topaklanma olmaması için, 15 günde bir alt üst edilmelidir.Ayrıca, yangın söndürme cihazının konulacağı yer,ısı kaynağından,güneş ve nemden uzak olup; çıkabilecek yangın çeşidine uygun olmalıdır.

10.Kuru kimyevi tozlu cihazların  kontrolü,  cihazın başlığındaki göstergedeki ibreye bakılarak yapılabilir. İbre daima iki kırmızı arasındaki yeşili göstermelidir(18 bar).Cihaz yeni alınsa veya doldurulsa bile,  bazen kendi kendine kullanılmadan boşalıp; sol taraftaki (başlangıç noktası olan sıfırı ) ibre gösterebilir.Bu durumda derhal  ilgili firmaya gereği için haber verilmelidir.

11.Karbondioksitli cihazların kontrolü ise,  en az  altı ayda bir tartılarak yapılabilir.(örneğin, C02 cihazın darası 4 kg ise, net ağırlığı da 6 kg ise; toplam 10 kg ağırlığında olmalıdır.Bunun % 10 ‘ndan fazla eksilme varsa cihaz boşalmıştır.)

       Ayrıca; yangın söndürme cihazların cinsine göre,aylık,altı aylık,bir yıllık,beş yıllık,on yıllık bakım ve kontrolleri yapılır.

Aylık kontrol : genel durumu, emniyet sibobu, mühür ve pimi,hortum,lans ve tetiği kontrol edilir.

Altı aylık kontrol : aylık kontrole ilaveten cihaz ve karbondioksit tüpü tartılır.

Bir yıllık kontrol : Altı aylık kontrole ilaveten cihazın kapağı açılarak içindeki maddenin niteliğini kaybedip etmediği kontrol edilir.(firma teknik elamanı tarafından- iki yıllık garanti kapsamındayken)

Beş ve on yıllık kontrol : Cihaz tamamen boşaltılarak  tüpün niteliğini kaybedip etmediği su basınç testi ile kontrol edilir. (Yetkili Firma tarafından)

‘’ Yangın söndürme cihazları yangına iyi gelir, tabii periyodik kontrolü düzenli yapılıp; doğru kullanımı bilinirse ! ‘’

YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ YERLEŞTİRİLMESİ

1-Taşınabilir söndürme tüplerinin tipi ve sayısı ,mekanlarda var    olan durum ve risklere göre  belirlenir.

            A Sınıfı Yangın çıkması muhtemel yerlerde ,çok   maksatlı        kuru kimyevi tozlu veya sulu,

                          B Sınıfı Yangın çıkması muhtemel yerlerde ,kuru kimyevi tozlu ,karbondioksitli veya köpüklü,

              C Sınıfı Yangın çıkması muhtemel yerlerde ,kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli,

                          D Sınıfı Yangın çıkması muhtemel yerlerde ,kuru metal tozlu,

Söndürme tüpleri bulundurulur.

2-         Düşük tehlike sınıflarda her 500 m2,

Orta tehlike ve yüksek tehlike sınıfında, her 250 m2             yapı inşaat alanı için 1 adet olmak üzere ,uygun tipte 6 KG’lık    yangın söndürme tüpü bulundurulması gerekir.

3-       Otoparklarda,depolarda,tesisat dairelerinde  ve benzeri yerlerde ayrıca tekerlekli tip söndürme tüpü bulundurulması  mecburidir.

4-       Söndürme tüpleri dışarıya doğru ,geçiş boşluklarının yakınına ve dengeli dağıtılarak ,görülebilecek şekilde işaretlenir ve her durumda kolayca girilebilir yerlere ,yangın dolaplarının yanına yerleştirilir. Söndürme tüplerine ulaşma mesafesi en fazla 25 m olur.

5-       Taşınabilir söndürme tüpleri için .söndürücünün duvara bağlantı  asma halkası duvardan kolaylıkla alınabilecek ve zeminden asma halkasına  olan uzaklığı yaklaşık 90 cm ‘yi aşmayacak şekilde montaj yapılır.

6-       Arabalı Yangın söndürücülerin TS 11749-EN 1866 ve diğer taşınabilir yangın söndürme tüplerinin TS 862-EN 3 kalite belgeli olması şarttır.

7-       Yangın söndürücülerin periyodik  kontrolü ve bakımı TS 11748 standardına göre yapılır.Söndürücülerin bakımını yapan üreticinin veya servis firmaların  Sanayi ve Ticaret Bakanlığının  dolum ve servis yeterlilik belgesine sahip olması gerekir.

          Servis veren firmalar ,istenildiğinde müşterilerine belgelerini göstermek zorundadır.Söndürme tüplerinin altı ayda bir kontrol edilmesi ,yıllık genel bakımlarının yapılması ,standartlara uygun toz kullanılması ve dört yıl sonunda tozunun değiştirilmesi şarttır.

Ayrıca  resmi ve özel ,gerçek ve tüzel kişilere ait ;

·        Binek otomobillerde  2 kg lık bir adet yangın söndürme cihazı (aracın ön tarafında olmak şartıyla )

·        Oturma yeri 14 kişiye kadar olan otolarda  6 kg lık  bir adet yangın söndürme cihazı

·        Oturma yeri 14 kişiden fazla veya tehlikeli madde taşıyan  otolarda ve motorlu Karav taşıtlarında  6 kg lık iki adet yangın söndürme cihazı  bulundurulmalıdır.