Biyometrik Sistemler
Günümüzde güvenliğin
her geçen gün daha ön plan çıkması kişinin
çok daha fazla şifreyi
aklında
tutmak zorunda kalması ve daha fazla kartın
yanında
bulundurulması
gerekliliğini
ortaya çıkarmıştır.
Bu yaklaşımların
giderek pratiklikten ve güvenilirlikten uzaklaşması biyometrik tekniklere olan
ilgiyi artırmıştır.
Biyometrik insan tanımlamadır.
Kişinin
sadece kendisinin sahip olduğu,
kendisi olduğunu
kanıtlamaya
yarayan, değiştiremediği
ve diğerlerinden
ayırt
edici olan fizyolojik özelliklerin tanınması prensipleri ile çalışır.
Parmak izi, el, yüz, iris, retina, ses tanıma
gibi biyometrik teknikler üzerine çok kapsamlı çalışmalar
yapılmış,
çeşitli
sistemler geliştirilmiş ve bu sistemler denenerek
bazı
sonuçlar elde edilmiştir.
Bu uygulamalarda alınan
sonuçlar güvenilirliğin
%100’e yakın
olduğunu
göstermektedir. Şirketlerin
kaynaklarını ve değerli
bilgilerini tehdit eden güvenlik açıkları ulusal güvenliği
tehdit eden terörist saldırıları,
giriş için kullanılan şifre
ve kart gibi tanıtıcıların
unutulması,
kaybolması ve çalınması risklerinin olması özellikle havaalanı ve şirket
binalarının
girişlerinde
biyometrik sistemler'in kullanımına
olan talebi artırmıştır.
Kullanıcının
fizik ve davranış özelliklerini tanıyarak
bilgisayar kontrollü kimlik saptamak üzere geliştirilmiş otomatik sistemler için
kullanılan
genel bir terimdir. Şifreler
veya pin numaraları ağ korsanları tarafından
yardımcı programlar kullanılarak
birçok kez kırılabileceği
için ya da kullanıcılar
tarafından
sık
sık
unutulabildiklerinden dolayı yerlerini akıllı kartlar ve biyometrik
cihazlar gibi yeni teknolojilere bırakmaktadırlar.
Mesela, ses, parmak izi, yüz, iris, kızıl
ötesi yüz ve el damar termogramı,
retinal tarama, el ve parmak geometrisi fiziksel karakteristikler
çok çeşitli
sistemlerin bazılarıdır.
Parmak
İzi ile Kimlik Tespit
Sistemleri
Parmak izi tanıma
sistemleri günümüzde en yaygın
kullanılan
biyometrik tanıma
sistemidir. Parmak izi taranırken
iki tipte tarayıcı kullanılır. İlki
normal optik tarayıcılardır.
Bu tarayıcılar
parmakta bulunan çukurlar ve çıkıntıları görüntüler. Diğer
tip tarayıcılar
ise yalnızca
parmaktaki izleri taramakla kalmaz aynı zamanda parmaktaki statik
etkileri ölçerek taranan parmağın
canlı bir parmak olup olmadığını tarar. Tarama işleminde
kişi
parmağını
plastik yüzeye koyduğunda, ışık
duyarlı CCD (charged-coupled device)
çip parmak üzerindeki girinti ve çıkıntıları kaydeder.
Bir parmak izindeki tüm izler
dikkate alınmaz.
Bunun yerine izdeki bazı özel noktalar; bunlar,
girinti ve çıkıntı arası uzaklıklar,
bazı kesişim
bölgeleri vb. işlenir
ve daha sonra bazı
matematik algoritmaları kullanılarak şifrelenir
ve veritabanına
kaydedilir. Parmak izi tanıma
sistemleri kullanım
kolaylığı,
düşük
fiyatı ve küçük ebatları nedeniyle ev, ofis gibi
yerlerde daha çok tercih edilirler. Ancak tarama sırasında
optik tarayıcıyla
fiziksel temasın
olması,
parmağın
kirli, yağlı
veya ıslak
olması gibi görüntü kalitesini düşürebilecek
etkenlerin bulunması,
çabuk kopyalanabilir olması ve aşırı sürtünmeden izlerin bozulması gibi faktörler parmak izi
tanıma
sistemlerini diğerlerinden
daha az güvenli yapmaktadır.
Tatil köyü, otel, fabrika, depo şantiye
büyük mağaza
ve alışveriş merkezi gibi mekânların
personel devam ve takibi için tasarlanmış 5 milyarda 1 yanılma
payı ile çalışan
parmak izi okuma sistemleri 500’den 4000 kişiye
kadar parmak izi tanıma
kapasitesi ile proximity kart sistemlerinin yerini almaya aday bir
teknolojidir. Bilgisayar ağından
yararlanarak çalışabildiği
gibi com port ile de bilgisayara bağlanabilmektedir.
Proximity kart maliyetleri göz önüne alındığında
ekonomik, kullanım
olarak kart taşıma
gibi bir zorunluluğu
ortadan kaldıran
parmak izi tanıma
sistemleri şifre
ve proximity kart ile aynı anda da çalışabilmektedir.
Parmak izi tanıma
süresi 200 kullanıcıda
3 saniye, şifre
girilerek parmak izi okuma süresi 1
saniyenin altındadır.
Göz Retinası ile Kimlik Tespit Sistemleri
Retina göz yuvarlağının
iç kısmında
arka tarafta yer alan ince sinirlerin ve damarların
bulunduğu
ağ tabakadır.
Bu tabakada yer alan ışığa
duyarlı sinirler ışığı optik sinirler vasıtasıyla
beyne iletir. Retina tarayıcı cihazlar gözbebeği
içerisinden tarama yaparlar. Ferdî tanıma
sistemlerinde kullanılan
retina tarama sistemi, bir lazerin gözün arkasına ışıtılması ve böylelikle retinanın
damar desenlerinin ölçülmesi esasına
göre çalışır.
Bir optik algılayıcı retinanın
yapısını düşük
yoğunluklu ışınlar
kullanarak tarar. Bu işlem
sırasında
kullanıcı yaklaşık
1cm’lik bir delikten kımıldamadan
bakar.
Tarayıcı cihaz tarama sırasında
yaklaşık
altı tur döner ve her turda yaklaşık
700 kadar noktayı kaydeder. Daha sonra bu
bilgiler dijitalleştirilerek
kaydedilir. Retina oldukça güvenilir bir biyometridir. Tarama sırasında
gözün tarayıcıya
fiziksel teması,
gözde oluşabilecek
ve retina yapısına
zarar verebilecek travmaların
olması,
tarama işleminin
oldukça zahmetli olmasıdır.
Biyometrik olarak ne kadar ne kadar
güvenilir olursa olsun, birçok kişi
gözüne lazer tutulmasını reddettiği
için güvenirliliğinin
anlamı kalmamaktadır.
Retina tarama biyometrikler içinde kullanıcılar
tarafından
en az sevilen ve kabul edilenidir; çünkü insan bedenine en çok
müdahale edenidir.
İris Tarama ile Kimlik
Tespiti
İris,
gözün ön kısmında
bulunan ve fibroz (lifli) dokudan oluşan
renkli tabakadır. İriste
250’den fazla görsel karakteristik bulunmaktadır.
Bunlar daireler, benekler, çizgiler gibi belirleyici şekillerdir İris,
bebek embriyo olarak anne karnındayken
oluşur
ve insanın
ölümüne kadar değişmez. İris
tarama biyometrik taramalar içerisinde en basit olanlarından
biridir. Sıradan
bir CCD kamera kullanılarak
yaklaşık
15–20 cm uzaklıktan
tarama yapılır.
Kullanıcı ile tarayıcı arasında
fiziksel temas olmasına
gerek yoktur. Gözlükle bile kullanılabilmesi,
sistemlere kolay entegre olabilmesi ve iris deseninin en güvenilir
desenlerden biri olması iris tarama sistemlerini
daha çok tercih edilir hâle getirmiştir.
İris
yapısı oldukça küçük olduğu
için, irisleri bulabilmek için 2 hareketli kamera kullanılması gerekir ki, bu da okuyucuyu
oldukça pahalı hâle getirir. Ayrıca
irisleri bulmak ve analiz edebilmek için kameranın
dar açılı olması gerekir. Kamera görüş açısı dar olduğu
için de doğal
beden hareketlerinden bile fazlasıyla
etkilenir. Bu nedenle okuyucu tarafından
reddedilmemek için gayet sabit durmanız
gerekir. Ayrıca,
iris okuyucular irisi kaplayan renkli lens kullanan kişilerin
irislerini bulamadığı için tanıma
yapamazlar. Gene aynı
şekilde, parlayan gözlük
camları irislerin bulunmasını önlediği
için gözlüklü kişilerin
tanınmasında
zorluklar yaşanmaktadır.
Sadece bir kamera ile yapılabildiği
gibi tam açının
kısa
sürede yakalanması için birden fazla kamera ile
yapılabilir.
Kişinin
genellikle ayakta olması istenir. Gözlükle taramada
(güneş gözlüğü
hariç) tarama konusunda tarayıcıya
daha çok yaklaşılarak
doğru
tespit sağlanabilir
Yüz
Taraması ile Kimlik Tespiti
Yüz tanıma
sistemleri bir vesikalık
fotoğraf
incelemek yerine yüzde bulunan yaklaşık
50 kadar noktayı analiz eder. Yüz
karakteristiği
tanımlanırken
göz çukurlarının
saptanması,
elmacık
kemiğini
çevreleyen bölgelerin taranması,
ağız
kenarlarının
belirlenmesi, kulak memesinin analizi gibi çeşitli
metotlar kullanılır.
Birçok yüz tanıma
sisteminde saç stili, saçın
uzunluğu
veya kısalığı gibi belirleyicilere dikkat
edilmez.
Diğer
biyometrik sistemler de olduğu
gibi yüz tanıma
sistemi'nde de işlem
4 aşamada
gerçekleşir.
Bunlar, örnek imaj oluşturma,
karakteristiklerin saptanması,
dijital ortama aktarım
ve karşılaştırmadır.
Örnek imaj oluşturulurken
kişi
kamera karşısında
sabit durur ve çeşitli
açılardan
yüzün görüntüleri alınır.
Bu birkaç görüntü işlenerek
daha önce alınmış olan görüntü bilgisiyle karşılaştırılır.
Dijitalleştirilen
bilgi ortalama 150-300 kb arasındadır.
Yüz tanıma
sistemleri fiziksel bir temas gerektirmediğinden
daha çok tercih edilirler. Ancak yüz tanımlama
sistemleri uygulamalarda sınırlı başarı sağlamışlardır.
Çünkü bıyık
gelişimi,
kilo alma-verme, ikizinin olması gibi bazı tanıma
problemleri yüz tanıma
sistemlerinde çok sık
karşılaşılan
durumlardır.
Parmak izinde olduğu
gibi, yüz çeşitleri
belli başlı gruplandırmaya
gidemeyecek kadar fazladır.
Parmak izi insanın
o anki duygusal ve fiziksel durumuna göre değişiklik
göstermez, ancak yüz insanın
iç dünyasının
bir çeşit
aynasıdır
beynimiz tüm bu ayrıntıları çözece mükemmel bir donanıma
sahip olup yüz hangi şekle
girerse girsin, sahibini bir şekilde
kuvvetli olarak tahmin eder. Bu yüzden parmak izine nazaran yüz
tanıma,
çok daha fazla işlemci
gücü ve zaman isteyen bir süreçtir, bu yüzden kullanım
alanları oldukça kısıtlıdır.
Özel program ve donanımlarla
desteklenen bu süreç, insanları makul bir sürede (birkaç
saniye) tanımalıdır,
aksi hâlde kullanımı pratik olamaz. Bundan dolayı yüz taraması maliyeti yüksek bir
sitemdir.
El
Geometrisi ile Kimlik Tespiti(Damar Tanıma)
El geometrisi aynı zamanda el taraması(Damar
Tanıma) olarak da bilinir.
Bu sistemde el üç boyutlu olarak taranarak elin ve parmakların
fiziksel karakteristikleri analiz edilir. Tarama sırasında
parmakların
uzunluğu,
birleşme
noktaları arasındaki
uzaklıklar,
parmaklardaki oynak yerlerinin geometrisi gibi noktalara dikkat
edilir.
Bazı sistemlerde yalnızca
üç parmak (baş,
orta ve işaret
parmağı)
taranır.
Doksandan fazla ölçüm yapılır.
El geometrisi ile çalışan
biyometrik sistemler parmak izi, yüz ve iris tanıma
sistemleri kadar hassas ve güvenilir değildir.
Veritabanında
tutulan bilgiler, diğer
biyometrik sistemlere oranla daha az yer kapladığından
kullanıcı sayısının
fazla olduğu
sistemlerde daha çok tercih edilmektedir.
El izi tanıma
sisteminin bazı problemleri vardır.
Elle temas gerektirdiği
için bazı hastalıkların
(SARS) kişiden
kişiye
bulaşmasına
neden olabilir. Sol ellerini kullanan kişiler okuyucuya sağ ellerini uzatırken
zorluk yaşarlar.
El tanıma
sistemini kullanmak oldukça bilgi gerektirir. Kişileri
sistem kullanımına
hazırlamak
yaklaşık
15 saniye almaktadır.
Diğer sistemlerde örneğin
yüz taramasında
1sn retina ve iris 4-5 sn arasında
yenileme (refresh) süresi almaktadır.
Kullanıcıların
yaklaşık
%5’i ya ellerini okuyucuya tam ve doğru
olarak yerleştirmedikleri
ya da elleri okuyucunun alanından
daha küçük veya büyük olduğu
için el okuyucusu tarafından
reddedilebilmektedir.
Ses
Taraması ile Kimlik Tespiti
Ses tanıma
biyometrik sistemlerde oldukça sık
kullanılan
bir tanıma şeklidir.
Diğer
biyometrik sistemlere göre daha kolay uygulanır.
Sistem kişilerin
seslerine ait akustik seslerin kaydedilip dijital ortama dönüştürür.
Kullanıcı önce sistemin önceden
belirlediği
birkaç sözcükten oluşan
metni okuyarak sesini sisteme tanıtır.
Kaydedilen ses spektral analizler kullanılarak
dijitalleştirilir.
Kullanıcı daha sonra aynı metni kullanarak sisteme
girer. Ses tanıma
sistemleri telefon üzerinden bir sisteme ulaşım
için daha uygun bir yapıdadır.
Ancak kaydedilen ses bilgisinin çok fazla yer kaplaması,
sesin hastalık
veya psikolojik durumlardan dolayı değişmesi,
arka plandaki gürültüler ve hem kayıt
sırasında
hem de sisteme giriş sırasında
okunan metinde yanlış sözcük kullanılması gibi dezavantajlar ses tanıma
sistemlerini daha kullanışsız
ve güvensiz hale getirir.
Kamuya açık
alanlarda veya yankılı telefon hatları gibi gürültülü çevre şartlarında
ses tanıma
sistemleri güvenilir değildir.
Ayrıca,
soğuk
algınlığı nedeni ile meydana gelen ses
kısılmalarına
karşı çok hassastır.
Ses tanıma
sistemi, geçiş/erişim
hakkına
sahip bir kişinin
ses kaydı kullanılarak
kolayca aldatılabilir.
Etiketler: parmak izi tanıma biyometrik sistemler yüz
tanıma sistemleri Damar tanıma Yüz tanıma sistemleri
İris tanıma sistemleri retina tanıma sistemleri Ses tanıma sistemi
göz tarama parmak izi tanıma biyometrik sistemler yüz tanıma
sistemleri Damar tanıma Yüz tanıma sistemleri İris
tanıma sistemleri retina tanıma sistemleri Ses tanıma sistemi göz
tarama biyometrik sistemler biyometrik teknoloji
___________________________________________________
