|
ACİL DURUM AYDINLATMASI
1. Tanımlar:
Acil Durum Aydınlatması, genel aydınlatmada bir arıza oluştuğu
zaman, can güvenliği açısından bir tehlike oluşmaması için
gerekli miktarda aydınlatma sağlayan, bir grup armatür ve
armatürlere bağlı cihazlardan oluşur.
Acil durum aydınlatması
aşağıdakilerden oluşur.
· Güvenlik Aydınlatması:
Acil durum aydınlatmasının, tahliye yolları ve tesisatın
etkili bir şekilde tanımlanabilmesi için tasarlanmış bölümünden
oluşur.
· Yedek Aydınlatma: Acil
durum aydınlatmasının, olağan çalışmanın devam
etmesine
veya bitmesine olanak sağlayan bölümünden oluşur. Yedek
aydınlatma daha mat olabilir.
Acil Durum Aydınlatmasının genel
amaçları :
· Çıkış yollarının etkili
bir şekilde işaretlenmesini sağlamak
· Merdiven (basamak )
seviye farkı, daralma ve engeller gibi tehlikeli geçişleri belli
etmek
· Aydınlatma kesilse
bile, güvenlik çıkışlarını açıkça görülebilir hale getirmek
· Yanıcı veya patlayıcı
maddelerin depolandığı yerler ile tanınmadığında veya terk
edildiğinde kişişel güvenliği tehlikeye sokabilecek ekipman veya
makinaların bulunduğu yerlerde gerekli aydınlatmayı sağlamak
· Işıklar aniden
kesildiğinde özellikle kalabalık yerlerde oluşabilecek paniği
engellemek.
Referans Standartlar :
Yurtdışında farklı mekan türlerine göre, acil durum aydınlatması
için tasarlanmış armatürlerin ve sistemlerin gereklerini
tanımlayan pekçok sayıda kanun, kararname ve yönetmelik
vardır.Ülkemizde 26 Temmuz 2002 tarih ve 24827 sayılı Resmi
Gazetede yayınlanan ‘’Binalarının Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik’’ te bu konularla ilgili tanımlar verilmektedir.
Güvenlik aydınlatması, itfaiyenin onayı gereken halka açık
heryerde olmalıdır.
Özellikle:
· Genel, halka açık
eğlence yerleri
· 100 (yüz) 'den fazla
işçi çalışan endüstri firmaları
· Yanıcı veya patlayıcı
madde işlenen veya depolanan yerler.
· 300 araçtan fazla
kapasitesi olan garajlar ve çok katlı otoparklar.
· 25 yataktan fazla
kapasiteli otel, misafirhane, yurt veya konaklama yerleri
· Toplam yüzey alanı 400
m²'den büyük olan alışveriş merkezleri, perakende satış
mağazaları veya toptan satış mağazaları
· 500 'den fazla çalışanı
olan şirketler veya ofisler
· Televizyon veya sinema
film stüdyoları, film banyo ve baskı mekanları
· 100'den fazla kişinin
bulunduğu hertürlü okul, yatılı okullar, akademiler veya
benzeri okullar
· Hastaneler veya 25
yataktan fazla kapasiteli klinikler, ayakta hasta tedavisi
yapılan klinikler.
· 32 metreden yüksek
ikamet yerleri (evler, binalar)
· Tanınmadığı veya terk
edildiği zaman can ve mal kaybına yol açabilecek ekipman veya
makinaların kurulu olduğu yerler (örneğin, yüksek riskli
endüstriler, termik santraller, elektrik dağıtım hücre ve
üniteleri, elektrik dağıtım panosunun bulunduğu yerler v.s.)
Enaz (minimum)
aydınlatma değerleri
Genel mekanların güvenli bir şekilde boşaltılması için (ve
çıkışlar) için, mekanlar yönetmeliklerde tanımlandıkları
alanlara göre, aşağıdaki enaz aydınlatma değerlerine sahip
olmalıdır.
· Çıkış Yollarında; Yatay
eksenden 1 metre yüksekte enaz 2 lux, merdiven ve kapılarda enaz
5 lux.
· Kolaylıkla panik
olunabilecek alanlar da; Aydınlatma enaz 2 lux olmalıdır.
· Yüksek risk taşıyan
alanlar da; 15 lux'ten az olmamak üzere, genel aydınlatma
sisteminin %10'u
Hareket Zamanı
Ana aydınlatma sistemi arızalandığında, güvenlik aydınlatması
çok kısa bir zaman ( 0,5 saniye veya daha az) içerisinde devreye
girmelidir.
Süreler- Güç kaynağı kontrolleri ve değişiklikler;
Acil durum aydınlatması için kullanılan bağımsız armatürler, en
az 4 yıllık normal operasyon için tasarlanmış, onaylı bataryalar
içermek zorundadır. Bu sürenin sonunda, kalan kapasitenin hala
gerekli en az süre sınırları sağlaması kontrol edilmelidir. Eğer
sağlamıyorsa acilen değiştirilmelidir.
Gerekli enaz süre sınırları, acil durum armatürlerinin kurulu
olduğu yerlere göre farklılık gösterir. Fakat
· Okul binalarında 30
dakika
· Genel eğlence yerleri,
umumi odalar, oteller, turist konaklama yerleri, ticari
alanlarda 1 saat
· Yeraltı raylı
sistemleri (metro) 2 saat
· Hastanelerde 3 saat
(yedek güç varsa 1 saat) ten az olamaz.
Armatürler aşağıdaki şekilde ayrılırlar:
· Sürekli olmayan (non-maintained)
aydınlatma acil durum armatürleri lambalar sadece genel
aydınlatmada arıza olursa çalışırlar (devreye girerler)
· Sürekli aydınlatma (maintained
lightning) acil durum armatürleri; lambalar- genel aydınlatma
çalışırken bile-sürekli olarak çalışırlar.
· Kombine acil durum
armatürleri; enaz bir tanesi acil durum devresinden beslenen 2
lamba içerirler.
· Bağımsız acil durum
armatürleri, bütün bileşenlerinin (lamba, batarya, kontrol
ünitesi ve eğer varsa test ve işaretleme cihazları gibi)
armatürlerin içerisinde veya yakınında (enfazla 1 m) bulunduğu
sürekli veya sürekli olmayan acil durum aydınlatma türüdür.
· Merkezi beslemeli
acil durum armatürleri
( M veya NM türü) armatürler içinde yer almayan merkezi
acildurum sisteminden beslenirler.
2. Dolum zamanı
Bataryanın tam olarak şarj olması için gereken süre normal
olarak 24 saate kadardır. Bazı konum tipleri için, düzenlemeler
· Batarya şarj aletinin
otomatik olması koşulu ile yapılmış olup örnek olarak
bataryaları 12 saat içinde tamamen şarj ediş aşağıdaki sürelerde
hizmete sunar:
· 30 dakika (DMI 26.08.92
) - Okul binaları için
· 1 saat (DMI 09.04.94)
-Turizm - otelcilik tesisleri
· 1 saat (DMI
18.03.96)-Spor merkezleri için
· 1 saat (DMI 19.08.96)
-halka açık tüm merkezler
3. Circuit Characteristics
Güvenlik servisleri (hizmetleri) besleme devresi diğer
devrelerden bağımsız olmalıdır. Elektriksel arızaları önlemek
için, besleme devrelerinin normal hareketini tehlikeye
sokabilecek hareket veya düzenlemelere karşı, ayrı (distine)
multipolar kablolar, ayrı (separate) gidiş yolları (kablo
kanalıda olabilir) (koruyucu borula, tüpler), ayrı birleşme
kutuları, yanmaz maddeler, farklı yollara sahip devrelerin
kullanımı gerekli olabilir.
4. Çalışma ve Bakım
Güvenlik aydınlatma sisteminin, çalışma kontrol ve bakımı
kalifiye elemanlara verilmelidir. Bu eleman, güvenlik aydınlatma
sistemi kadar, genel topografik ve elektriksel sistem montajı
konusunda onların emrinde olmalıdır. Sistem her sene yetkili
personel dışında birisi tarafından derinlemesine incelenmeli ve
sonuçlar özel bir kayıt olarak tutulmalıdır.
Ayda bir, özellikle parçaların onarımından sonra sistemin
verimliliği kontrol edilmelidir.
6 ayda bir, armatürlerin tümü kontrol edilmelidir. Her hafta,
sistemin çalışması elle kontrol edilerek, kontrol edilmelidir.,
|
