ACİL DURUM AYDINLATMASI
1. Tanımlar:
Acil Durum Aydınlatması(acil aydınlatma), genel aydınlatmada bir arıza oluştuğu
zaman, can güvenliği açısından bir tehlike oluşmaması için gerekli
miktarda aydınlatma sağlayan, bir grup armatür ve armatürlere
bağlı cihazlardan oluşur.
Acil durum aydınlatması(acil aydınlatma) aşağıdakilerden oluşur.
· Güvenlik Aydınlatması: Acil
durum aydınlatmasının, tahliye yolları ve tesisatın etkili bir
şekilde tanımlanabilmesi için tasarlanmış bölümünden oluşur.
· Yedek Aydınlatma: Acil
durum aydınlatmasının, olağan çalışmanın devam
etmesine
veya bitmesine olanak sağlayan bölümünden oluşur. Yedek aydınlatma
daha mat olabilir.
Acil Durum Aydınlatmasının genel amaçları :
· Çıkış yollarının etkili bir
şekilde işaretlenmesini sağlamak
· Merdiven (basamak ) seviye
farkı, daralma ve engeller gibi tehlikeli geçişleri belli etmek
· Aydınlatma kesilse bile,
güvenlik çıkışlarını açıkça görülebilir hale getirmek
· Yanıcı veya patlayıcı
maddelerin depolandığı yerler ile tanınmadığında veya terk
edildiğinde kişişel güvenliği tehlikeye sokabilecek ekipman veya
makinaların bulunduğu yerlerde gerekli aydınlatmayı sağlamak
· Işıklar aniden kesildiğinde
özellikle kalabalık yerlerde oluşabilecek paniği engellemek.
Referans Standartlar :
Yurtdışında farklı mekan türlerine göre, acil durum aydınlatması
için tasarlanmış armatürlerin ve sistemlerin gereklerini
tanımlayan pekçok sayıda kanun, kararname ve yönetmelik
vardır.Ülkemizde 26 Temmuz 2002 tarih ve 24827 sayılı Resmi
Gazetede
yayınlanan ‘’Binalarının Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik’’ te bu konularla ilgili tanımlar verilmektedir.
Güvenlik aydınlatması, itfaiyenin onayı gereken halka açık
heryerde olmalıdır. Özellikle:
· Genel, halka açık eğlence
yerleri
· 100 (yüz) 'den fazla işçi
çalışan endüstri firmaları
· Yanıcı veya patlayıcı madde
işlenen veya depolanan yerler.
· 300 araçtan fazla
kapasitesi olan garajlar ve çok katlı otoparklar.
· 25 yataktan fazla
kapasiteli otel, misafirhane, yurt veya konaklama yerleri
· Toplam yüzey alanı 400
m²'den büyük olan alışveriş merkezleri, perakende satış
mağazaları veya toptan satış mağazaları
· 500 'den fazla çalışanı
olan şirketler veya ofisler
· Televizyon veya sinema film
stüdyoları, film banyo ve baskı mekanları
· 100'den fazla kişinin
bulunduğu hertürlü okul, yatılı okullar, akademiler veya benzeri
okullar
· Hastaneler veya 25 yataktan
fazla kapasiteli klinikler, ayakta hasta tedavisi yapılan
klinikler.
· 32 metreden yüksek ikamet
yerleri (evler, binalar)
· Tanınmadığı veya terk
edildiği zaman can ve mal kaybına yol açabilecek ekipman veya
makinaların kurulu olduğu yerler (örneğin, yüksek riskli
endüstriler, termik santraller, elektrik dağıtım hücre ve
üniteleri, elektrik dağıtım panosunun bulunduğu yerler v.s.)
Enaz (minimum)
aydınlatma değerleri
Genel mekanların güvenli bir şekilde boşaltılması için (ve
çıkışlar) için, mekanlar yönetmeliklerde tanımlandıkları alanlara
göre, aşağıdaki enaz aydınlatma değerlerine sahip olmalıdır.
· Çıkış Yollarında; Yatay
eksenden 1 metre yüksekte enaz 2 lux, merdiven ve kapılarda enaz 5
lux.
· Kolaylıkla panik
olunabilecek alanlar da; Aydınlatma enaz 2 lux olmalıdır.
· Yüksek risk taşıyan alanlar
da; 15 lux'ten az olmamak üzere, genel aydınlatma sisteminin %10'u
Hareket Zamanı
Ana aydınlatma sistemi arızalandığında, güvenlik aydınlatması çok
kısa bir zaman ( 0,5 saniye veya daha az) içerisinde devreye
girmelidir.
Süreler- Güç kaynağı kontrolleri ve değişiklikler;
Acil durum aydınlatması için kullanılan bağımsız armatürler, en az
4 yıllık normal operasyon için tasarlanmış, onaylı bataryalar
içermek zorundadır. Bu sürenin sonunda, kalan kapasitenin hala
gerekli en az süre sınırları sağlaması kontrol edilmelidir. Eğer
sağlamıyorsa acilen değiştirilmelidir.
Gerekli enaz süre sınırları, acil durum armatürlerinin kurulu
olduğu yerlere göre farklılık gösterir. Fakat
· Okul binalarında 30 dakika
· Genel eğlence yerleri,
umumi odalar, oteller, turist konaklama yerleri, ticari alanlarda
1 saat
· Yeraltı raylı sistemleri
(metro) 2 saat
· Hastanelerde 3 saat (yedek
güç varsa 1 saat) ten az olamaz.
Armatürler aşağıdaki şekilde ayrılırlar:
· Sürekli olmayan (non-maintained)
aydınlatma acil durum armatürleri lambalar sadece genel
aydınlatmada arıza olursa çalışırlar (devreye girerler)
· Sürekli aydınlatma (maintained
lightning) acil durum armatürleri; lambalar- genel aydınlatma
çalışırken bile-sürekli olarak çalışırlar.
· Kombine acil durum
armatürleri; enaz bir tanesi acil durum devresinden beslenen 2
lamba içerirler.
· Bağımsız acil durum
armatürleri, bütün bileşenlerinin (lamba, batarya, kontrol ünitesi
ve eğer varsa test ve işaretleme cihazları gibi) armatürlerin
içerisinde veya yakınında (enfazla 1 m) bulunduğu sürekli veya
sürekli olmayan acil durum aydınlatma türüdür.
· Merkezi beslemeli acil
durum armatürleri
(
M veya NM türü) armatürler içinde yer almayan merkezi acildurum
sisteminden beslenirler.
2. Dolum zamanı
Bataryanın tam olarak şarj olması için gereken süre normal olarak
24 saate kadardır. Bazı konum tipleri için, düzenlemeler
· Batarya şarj aletinin
otomatik olması koşulu ile yapılmış olup örnek olarak bataryaları
12 saat içinde tamamen şarj ediş aşağıdaki sürelerde hizmete
sunar:
· 30 dakika (DMI 26.08.92 ) -
Okul binaları için
· 1 saat (DMI 09.04.94)
-Turizm - otelcilik tesisleri
· 1 saat (DMI 18.03.96)-Spor
merkezleri için
· 1 saat (DMI 19.08.96)
-halka açık tüm merkezler
3. Circuit Characteristics
Güvenlik servisleri (hizmetleri) besleme devresi diğer devrelerden
bağımsız olmalıdır. Elektriksel arızaları önlemek için, besleme
devrelerinin normal hareketini tehlikeye sokabilecek hareket veya
düzenlemelere karşı, ayrı (distine) multipolar kablolar, ayrı (separate)
gidiş yolları (kablo kanalıda olabilir) (koruyucu borula, tüpler),
ayrı birleşme kutuları, yanmaz maddeler, farklı yollara sahip
devrelerin kullanımı gerekli olabilir.
4. Çalışma ve Bakım
Güvenlik aydınlatma sisteminin(acil aydınlatma), çalışma kontrol ve bakımı kalifiye
elemanlara verilmelidir. Bu eleman, güvenlik aydınlatma sistemi
kadar, genel topografik ve elektriksel sistem montajı konusunda
onların emrinde olmalıdır. Sistem her sene yetkili personel
dışında birisi tarafından derinlemesine incelenmeli ve sonuçlar
özel bir kayıt olarak tutulmalıdır.
Ayda bir, özellikle parçaların onarımından sonra sistemin
verimliliği kontrol edilmelidir.
6
ayda bir, armatürlerin tümü kontrol edilmelidir. Her hafta,
sistemin çalışması elle kontrol edilerek, kontrol edilmelidir.,
Etiketler:acil durum
aydınlatma sistemleri güvenliğiniz için önemli bir yere sahiptir
acil durum aydınlatma sistemleri acil aydınlatma armatürleri ve
acil durumlarda ışık kaynakları acil aydınlatma sistemleri acil
aydınlatma yönlendirme sistemleri
_______________________________________________________
